Gasping is een afwijkende, happende ademhaling die kan optreden bij een hartstilstand. Het slachtoffer lijkt nog adem te halen, maar gasping is geen normale ademhaling. Het is daarom belangrijk om dit verschijnsel snel te herkennen en direct te handelen.

Is iemand bewusteloos en ademt diegene niet normaal? Bel dan onmiddellijk 112, laat een AED halen en begin met reanimeren. Volg altijd de aanwijzingen van de meldkamercentralist.

Wat is gasping?

Gasping wordt ook wel een agonale ademhaling genoemd. Het is een reflex van het lichaam die kan ontstaan wanneer de hersenen onvoldoende zuurstof krijgen.

Volgens de Nederlandse Reanimatie Raad kan iemand met een agonale ademhaling af en toe een trage, happende adembeweging maken. De ademhaling kan ook onregelmatig en luidruchtig klinken. Dit is geen normale of effectieve ademhaling.

Gasping kan vooral in de eerste minuten na het ontstaan van een hartstilstand voorkomen. Daardoor kan ten onrechte de indruk ontstaan dat het slachtoffer nog zelfstandig ademt.

Hoe ziet of klinkt gasping?

Gasping kan per slachtoffer verschillen. Mogelijke kenmerken zijn:

  • Naar lucht happen
  • Een snurkend, kreunend of rochelend geluid
  • Trage en onregelmatige adembewegingen
  • Lange pauzes tussen twee ademteugen
  • Het opvallend openen van de mond
  • Bewegingen van de borstkas zonder normale ademhaling

Soms kunnen ook trekkingen optreden. Hierdoor kan een hartstilstand worden aangezien voor bijvoorbeeld een epileptische aanval.

Het belangrijkste herkenningspunt is de combinatie van bewusteloosheid en een ademhaling die niet normaal is.

Is gasping hetzelfde als ademhalen?

Nee. Bij een normale ademhaling beweegt de borstkas regelmatig en ademt iemand rustig en gelijkmatig. Bij gasping zijn de ademteugen meestal onregelmatig, luidruchtig en happend.
Gasping zorgt niet voor een normale toevoer van zuurstof. Wacht daarom niet af om te zien of de ademhaling vanzelf verbetert.

De Nederlandse richtlijnen zijn duidelijk: bij twijfel over een agonale ademhaling moet u uitgaan van een mogelijke hartstilstand en direct beginnen met reanimeren.

Wat moet u doen bij gasping?

Volg deze stappen wanneer iemand niet reageert en niet normaal ademt:

1. Controleer het bewustzijn

Spreek het slachtoffer luid aan en schud voorzichtig aan de schouders. Reageert de persoon niet, dan is diegene bewusteloos.

2. Controleer de ademhaling

Open de luchtweg door het hoofd voorzichtig naar achteren te kantelen en de kin omhoog te tillen. Kijk, luister en voel maximaal tien seconden naar de ademhaling.

Happende, onregelmatige of luidruchtige ademteugen gelden niet als normale ademhaling.

3. Bel direct 112

Bel zelf 112 of laat iemand anders bellen. Zet de telefoon op luidspreker, zodat u de aanwijzingen van de meldkamer kunt volgen.

4. Laat een AED halen

Vraag iemand om zo snel mogelijk een AED in de buurt te halen. Bent u alleen, volg dan de instructies van de meldkamercentralist.

5. Begin met reanimeren

Start met 30 borstcompressies, gevolgd door 2 beademingen. Geef de borstcompressies in het midden van de borstkas. Kunt of wilt u niet beademen, geef dan in ieder geval onafgebroken borstcompressies.

6. Sluit de AED aan

Zodra de AED aanwezig is, zet u het apparaat aan en volgt u de gesproken instructies. De AED analyseert het hartritme en bepaalt zelf of een schok nodig is.

Raak het slachtoffer niet aan tijdens de analyse of wanneer de AED een schok toedient. Ga na de analyse of schok direct verder met reanimeren wanneer de AED dit aangeeft.

Veelgestelde vragen over gasping

Hoelang kan gasping duren?

Dat verschilt per situatie. Gasping kan kort na het ontstaan van een hartstilstand optreden en daarna veranderen of verdwijnen. Wacht niet af, maar bel direct 112 wanneer iemand bewusteloos is en niet normaal ademt.

Kan iemand bij gasping nog bij bewustzijn zijn?

Gasping bij een hartstilstand gaat doorgaans samen met bewusteloosheid. Reageert iemand wel, maar heeft diegene ernstige ademhalingsproblemen, bel dan eveneens direct 112.

Moet ik bij twijfel beginnen met reanimeren?

Ja. De Nederlandse Reanimatie Raad adviseert om bij twijfel over een agonale ademhaling direct te starten met reanimeren. De meldkamercentralist helpt u bij het beoordelen van de situatie en geeft instructies.

Snel herkennen kan levens redden

Gasping is geen normale ademhaling. Is iemand bewusteloos en ademt diegene happend, onregelmatig of luidruchtig? Bel dan direct 112, start met reanimeren en sluit zo snel mogelijk een AED aan.

Een reanimatiecursus helpt u om een hartstilstand en agonale ademhaling sneller te herkennen. Met een AED-trainer en reanimatiepop kunt u de verschillende stappen veilig oefenen.